Łużną rządziły cztery żywioły X Jubileuszowe Pogórzańskie Atrakcje Naukowe już za nami !

Czy łatwo jest bawić się nauką ? Jak zbudować własną rakietę, zgasić płomień świecy przy użyciu wiadra z foliową membraną lub w jaki sposób działa wahadło Foucaulta ? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań znają uczestnicy tegorocznych Pogórzańskich Atrakcji Naukowych, które już od 10 lat są niezmiennie wizytówką Gminy Łużna.

 

Wszystko zaczęło sie w sobotę 14 września...a zaczęło się nie byle jak bo bardzo patriotycznie i europejsko. W Gminnym Ośrodku Kultury w Łużnej odbyło się wydarzenie pn. "Niepodległość w Łużnej zaklęta".

Najpierw były wykłady poświęcone czterem Znakom Dziedzictwa Europejskiego w Polsce tj. Konstytucji 3-go Maja, Historycznej Stoczni Gdańskiej, Unii Lubelskiej oraz Cmentarzowi nr 123 Łużna Pustki wygłoszone przez znakomitych gości dr Huberta Wajsa Dyrektora Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie, dr Andrzeja Siwka z Oddziału Terenowego Narodowego Instytutu Dziedzictwa w Krakowie, dr Huberta Mącika Miejskiego Konserwatora Zabytków Miasta Lublina  Katarzyna Czerlunczakiewicz i Michała Trzewika z Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków w Lublinie oraz gospodarza - wójta Gminy Łużna Pana Mariusza Tarsę.

Przypomnijmy, iż w lutym 2016 roku Komisja Europejska wpisała Cmentarz Wojenny nr 123 Łużna Pustki na listę obiektów odznaczonych Znakiem Dziedzictwa Europejskiego. Nekropolia została wyróżniona, gdyż jest miejscem pamięci odzwierciedlającym idee ekumenizmu i braterstwa, zapewniając jednakowe traktowanie wszystkim poległym, bez względu na ich przynależność religijną lub etniczną i fakt, po której stronie walczyli. Główną ideą Znaku jest zwrócenie uwagi na wspólne europejskie dziedzictwo kulturowe. Obiekty odznaczone tym prestiżowym wyróżnieniem powinny mieć ponadnarodowy lub paneuropejski charakter, odgrywać ważną rolę w historii integracji europejskiej lub w rozwijaniu i promowaniu wspólnych wartości, na których opiera się UE.

 W Gminnym Ośrodku Kultury w Łużnej, a także w namiotach wystawowych usytuowanych obok budynku, można było zwiedzać wystawy zaprezentowane przez Archiwum Główne Akt Dawnych  w Warszawie oraz Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków w Lublinie, a także obejrzeć filmy udostępnione przez Europejskie Centrum Solidarności w Gdańsku. W Sali GOK do końca września będzie można oglądać  wystawę poświęconą wszystkim europejskim Znakom Dziedzictwa. Specjalną ekspozycję przygotowano również na samym cmentarzu nr 123 Łużna Pustki.

Zwieńczeniem całości spotkania było wspaniałe prawykonanie Oratorium pt.: „Niepodległa”, do którego muzykę napisał kompozytor Dominik Lasota, a tekst Zofia Rząca, łużniańska poetka oraz występ szalowskiego zespołu wokalnego SZeW.

Prawdziwą wisienką na torcie okazał się koncert dzieci, uczestników warsztatów muzycznych, które w towarzystwie zebranych gości wykonały najpiękniejsze polskie pieśni patriotyczne takie jak "Białe róże" , "Przybyli ułani czy „O mój rozmarynie rozwijaj się” .Było pięknie, wzniośle i wzruszająco a kolejnego dnia na mieszkańców Łużne i przybyłych gości czekały już zupełnie inne atrakcje....

Dzień pod znakiem czterech żywiołów

Niedziela w Łużnej upłynęła pod znakiem nauki, ale przede wszystkim radości i dobrej zabawy.

Mogliśmy „pobawić się” odlotowym powietrzem, wraz z naukowcami przeprowadzić doświadczenia naukowe, aby zobaczyć jak aerodynamika oddziałuje na nasze codzienne życiu, rozwiązać problemy tegorocznego Turnieju Młodych Fizyków, posłuchać prelekcji pt.  „Komety z daleka i z bliska”, które zaprezentowała prof. Małgorzata Królikowska-Sołtan z Centrum Badań Kosmicznych PAN zakończony pokazem tworzenia jądra kometarnego.  Polskie Towarzystwo Rakietowe zabrało nas w świat tych niesamowitych wynalazków. Uczestnicy warsztatów najpierw własnoręcznie zbudowali 210 modeli różnego rodzaju rakiet, a następnie wystrzelili je prosto w chmury.  Nauka na „Pogórzańskich Atrakcjach Naukowych” podana jest zawsze w niezwykle ciekawy i interaktywny sposób. Mogły się o tym przekonać osoby, które spotkały w Łużnej „naukowych kuglarzy”. Brzmi niesamowicie prawda? Tzw. „science busking” pojawił się na PAN po raz pierwszy. Członkowie grupy „Hewelisze Nauki” używając prostych rekwizytów, wykonywali z publiką łatwe, ale często bardzo zaskakujące doświadczenia. Siłą tej formy rozrywki jest mobilność i możliwość nawiązywania bardzo bliskiego kontaktu z uczestnikami. Edukatorzy zapraszali do wspólnej zabawy a interakcja dostosowana była indywidualnie do każdej z osób. To bezpośrednie obcowanie z nauką okazało się prawdziwym fenomenem         i było świetnie odbierane przez różne grupy wiekowe.

Kula plazmowa, ciekłe kryształy, silnik odrzutowych, wywoływanie tornad ogniowych, wodnych i powietrznych to tylko część z atrakcji, a wieczorem…    w Kościele Św. Marcina Biskupa w Łużnej przybyłych gości wspaniałymi dźwiękami uraczyli prof. Krzysztof Latała i Dariusz Rybka, którzy wykonali koncert organowy      i saksofonowy, odbył się też pokaz wahadła Foucaulta.     A to jeszcze nie wszystko! Ponieważ o godzinie 20.00 na łużańskim rynku pojawiła się gwiazda – Mateusz Mijał, który bawił zebranych do późnych godzin wieczornych.   

Tegoroczne Pogórzańskie Atrakcje Naukowe dobiegły końca, jednak ogromne podziękowania za zaangażowanie, pasję i chęć podzielenia się swoją wiedzą z mieszkańcami Gminy Łużna i przybyłymi gośćmi należą się pracownikom naukowym, studentom, uczniom i popularyzatorom nauki z Centrum Badań Kosmicznych PAN, Zakładu Fotoniki, Instytuty Fizyki, Uniwersytetu Jagiellońskiego, Studenckich Kół Naukowych AGH „Powierzchnia”, Era Inżyniera, „Bozon”, chemikom z Politechniki Krakowskiej, członkom KAON, członkom Polskiego Towarzystwa Rakietowego, uczniom Zespołu Szkół Nr 1 im. I. Łukasiewicza  w Gorlicach, strażakom PSP Gorlice i zespołowi „Heweliusze Nauki.

Tekst: Paulina Kwaśniak-Karp